Part 1: Ang Simula (The Chaotic Normal)

Kung akala mo ang pinakamabigat na problema sa high school ay ang periodic exam sa Math, ang terror na teacher sa Physics na amoy naftalina, o ang paghahanap ng nawawalang X sa Algebra, nagkakamali ka. Para sa isang karaniwang estudyanteng Pilipino na nasa kalagitnaan ng pagdadalaga o pagbibinata, may isang bagay na mas nakakatakot kaysa sa bumagsak sa exam: ang ma-reject ng crush mo nang patago, sa pamamagitan ng isang notebook na umiikot sa buong klase.

Part 1: Ang Simula (The Chaotic Normal)

Kung ipinanganak ka matapos ang taong 2000, malamang ang intindi mo sa salitang "brownout" eh yung nawalan kayo ng Wi-Fi ng limang minuto tapos nag-panic ka na dahil hindi mo ma-refresh ang TikTok mo. O kaya naman, nawalan ng kuryente pero chill ka lang kasi may tatlo kang powerbank na fully charged, may emergency fan kayong nabili sa Shopee, at kung talagang sobrang init, pwede kayong mag-check in sa pinakamalapit na motel o mag-tambay sa 24/7 na kapehan.

May dalawang uri lang ng ingay na katanggap-tanggap sa akin tuwing Sabado ng umaga: ang talsik ng mantika habang nagpiprito si Susan ng daing na bangus, at ang boses ng paborito kong anchorman sa lumang AM radio na nagbabalita tungkol sa panibagong kurakot sa gobyerno. Pampa-kalma 'yun ng kaluluwa ko. 'Yung bangus para sa tiyan, 'yung balita para ipaalala sa akin na kahit mahirap ang buhay ko, mas maitim naman ang budhi ng iba.

Pero nitong mga nakaraang buwan, may ikatlong ingay na pumasok sa sagradong espasyo ng aming bahay sa Caloocan. Isang ingay na hindi ko maintindihan, hindi ko matanggap, at madalas ay nagbibigay sa akin ng matinding urge na ibato ang aking kape sa dingding.

Kung may mas nakakapaso pa sa sikat ng araw tuwing alas-tres ng hapon dito sa Pilipinas, 'yun ay 'yung notification sa Facebook na nagsasabing: Rica Mae Mendoza mentioned you in a comment.

Pangalawang linggo na ng Mayo. Ramdam ko ang malagkit na pawis na tumutulo mula sa batok ko pababa sa likod ng lumang sando na suot ko. Ang electric fan namin na number three na ang ikot ay wala nang binubugang hangin kundi apoy—parang hininga ng dragon na may halong alikabok at amoy ng pinipritong tuyo ng kapitbahay. Sa kabilang kanto, dinig na dinig ko pa ang garalgal na boses ni Mang Berting na bumibirit ng "My Way" sa Magic Sing. Sablay sa tono, sablay sa timing.

"Na received ko ang 13th month pay ko say work, pero ginastos ko sa ospital para sa nanay kong nasa ospital"

Minsan, ang pinakamasarap na pakiramdam sa buhay ay ang maging bida sa sarili mong bangungot.
Alam mo 'yung feeling? Parang ilang oras ka nang nakatitig sa kisame. Hindi mo naman nakikita ang kaluluwa mo, pero may mga tanong kang gustong itanong. Saan ba talaga papunta ang buong buhay mo? Saan galing ang singaw ng palamig na yan? At bakit parang mas masarap pa ang kape ni Aling Nena sa kanto kaysa itong premium blend na tinimpla ko?
Syempre, alam mo na. December na. Hindi ito simpleng buwan lang ng mga regalo, bibingka, at reunion na puro selfie at "kumusta" na hindi naman sincere. Ito ang buwan ng 13th Month Pay.

Ang alas-dose ng gabi sa Maynila ay alas-dose ng tanghali sa Roma. Iyan ang tanging oras na nagtatagpo ang kanilang mundo—ang sandali kung saan tanging ang digital na sinulid ng Wi-Fi ang pumipigil sa pagkahulog ni Elara at Marco sa kawalan ng limang taong Long Distance Relationship (LDR).

Sa loob ng limang taon, si Elara ay naging isang dalubhasa sa pagbabasa ng mukha ni Marco sa screen. Alam niya ang pagkakaiba ng tawa nitong nagtatago ng lungkot at ang ngiti nitong totoong masaya. Kaya nang mag-video call sila ngayong gabi, alam niya agad na may kakaiba. Ngunit pinilit niyang balewalain.