Ang Pagsikat ng Araw at ang Paglubog ng Pag-asa sa EDSA

Kung akala mo madali ang buhay ng isang Grab driver, subukan mong umupo nang walo hanggang labindalawang oras sa isang upuang balot sa murang leatherette habang unti-unting namamanhid ang pwitan mo. Subukan mong magpigil ng ihi mula Makati hanggang Quezon City dahil walang malinaw na gasolinahan, habang tinutukso ka ng tunog ng umaagos na tubig mula sa sirang aircon ng sasakyan mo.

Ako si Boying. Roberto sa birth certificate, "Kuya" sa mga pasahero, at "Ptng*na naman oh!" sa mga nakakagitgitang jeepney driver sa kalsada. Apat na taon na akong bumibiyahe gamit ang isang 2018 Toyota Vios na kulay silver—ang pinaka-generic na kotse sa buong Pilipinas. Kung ilalagay mo ang kotse ko sa parking lot ng SM, malamang abutin ka ng kinabukasan bago mo siya mahanap, maliban na lang kung makikita mo agad yung nodding dog ko sa dashboard na putol na ang leeg at nakadungaw na lang sa manibela.

Sabi nila, ang buhay daw ay isang mahabang paglalakbay. Isang metapora ito na madalas gamitin ng mga makata, ng mga life coach sa YouTube na nag-aalok ng "how to be rich" courses, at ng mga taong may sariling sasakyan. Pero para sa ating mga alipin ng pampublikong transportasyon sa Pilipinas, ang buhay ay hindi lang isang paglalakbay. Ito ay isang survival game. Isang extreme sport. Isang patuloy na pakikipagsapalaran kung saan ang tanging premyo mo sa dulo ay ang makauwi nang buhay, may konting ngawit sa binti, at amoy mandirigma.

Kung akala mo tapos na ang kalbaryo ko sa maghapong pagbabanat ng buto sa opisina kung saan ang boss ko ay may emotional intelligence ng isang patatas, diyan ka nagkakamali. Dahil ang tunay na laban ay hindi nangyayari sa loob ng cubicle. Nangyayari ito tuwing alas-sais ng gabi, sa isang maalikabok at mausok na terminal ng UV Express sa ilalim ng MRT.

Unang Istasyon: Ang Sumpa ng Madaling Araw

Sabi nila, ang oras daw ay ginto. Kung totoo 'yan, malamang bilyonaryo na ang lahat ng mga Pilipinong sumasakay sa MRT tuwing Lunes ng umaga, dahil bawat minutong ginugugol mo rito ay sing-halaga ng buhay mo. Pero sa totoo lang, ang Lunes ay hindi isang araw sa kalendaryo. Para sa ating mga manggagawang Pilipino, ang Lunes ay isang sumpa. Isang sumpa na nagsisimula sa tunog ng alarm clock tuwing alas-kwatro y media ng madaling araw.

Tenenen-tenen! Tenenen-tenen!

Sabi nila, kabataan daw ang pag-asa ng bayan. Siguro nga. Pero kung titingnan mo ako noong taong 2008, nakaupo sa isang monobloc chair na bali ang isang paa, pawisang-pawis, at nakatitig sa CRT monitor na parang hinihigop ang kaluluwa ko, malamang mapapaisip ka kung may pag-asa pa ba talaga ang Pilipinas.

Kung akala mo madali ang buhay ng isang katorse anyos na walang ibang inatupag kundi ang magpa-level at pumatay ng kalaban sa virtual na mundo, dyan ka nagkakamali. May sarili kaming digmaan. At sa digmaang ito, ang pinakamalaking kalaban ay hindi ang mga terorista sa Counter-Strike o ang Scourge sa DotA. Ang pinakamalaking banta sa buhay namin ay ang orasan, ang gutom, at ang nakakabinging sigaw ng aming mga nanay.

Maligayang pagdating sa "Kuya Oca’s Cyber-Tambayan," ang opisyal na sanctuary ng mga batang hindi marunong umuwi.

Part 1: Ang Simula (The Chaotic Normal)

Kung akala mo ang pinakamabigat na problema sa high school ay ang periodic exam sa Math, ang terror na teacher sa Physics na amoy naftalina, o ang paghahanap ng nawawalang X sa Algebra, nagkakamali ka. Para sa isang karaniwang estudyanteng Pilipino na nasa kalagitnaan ng pagdadalaga o pagbibinata, may isang bagay na mas nakakatakot kaysa sa bumagsak sa exam: ang ma-reject ng crush mo nang patago, sa pamamagitan ng isang notebook na umiikot sa buong klase.

Part 1: Ang Simula (The Chaotic Normal)

Kung ipinanganak ka matapos ang taong 2000, malamang ang intindi mo sa salitang "brownout" eh yung nawalan kayo ng Wi-Fi ng limang minuto tapos nag-panic ka na dahil hindi mo ma-refresh ang TikTok mo. O kaya naman, nawalan ng kuryente pero chill ka lang kasi may tatlo kang powerbank na fully charged, may emergency fan kayong nabili sa Shopee, at kung talagang sobrang init, pwede kayong mag-check in sa pinakamalapit na motel o mag-tambay sa 24/7 na kapehan.